Hortiterapia – gdy rośliny leczą ciało i duszę

Hortiterapia, czyli „leczenie ogrodem”, to prosty sposób na poprawę zdrowia i samopoczucia osoby starszej – nawet wtedy, gdy mieszkamy w dużym mieście i mamy tylko balkon albo kilka doniczek na parapecie.

Hortiterapia (ogrodoterapia) to wykorzystanie kontaktu z roślinami i zielenią – sadzenie, pielęgnacja, obserwowane wzrostu – jako formy terapii wspierającej zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne.

Dlaczego ogród pomaga ciału seniora?

Nawet lekkie prace ogrodnicze – podlewanie, przesadzanie, przycinanie – angażują mięśnie rąk, ramion i nóg, poprawiają krążenie i koordynację, a przy tym nie wymagają dużej sprawności ani specjalnego sprzętu.

Zieleń działa też kojąco na układ nerwowy: obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu), redukuje objawy lęku i depresji, pomaga się wyciszyć. Senior, który ma swoje rośliny, skupia uwagę na czymś konkretnym. Odciąża go to od uporczywych myśli o chorobie, samotności czy odchodzącym świecie

Hortiterapia w dużym mieście

Dobra wiadomość jest taka, że hortiterapia nie wymaga własnej działki ani dużego ogrodu – można ją realizować nawet w bloku na Mokotowie. W praktyce możemy myśleć o trzech poziomach „ogrodu” dla seniora:

Parapet i balkon – kilka doniczek to już terapeutyczna przestrzeń.
Osiedlowa zieleń i ogrody społeczne – wspólne grządki, skrzynki, rabaty.
Wyjazdy lub pobyty w ośrodkach z parkiem – np. turnus w miejscu takim jak Pilaszków.

Dzięki takiemu podejściu nawet osoba o ograniczonej mobilności może mieć kontakt z naturą dopasowany do swoich możliwości i sytuacji mieszkaniowej.

Balkon i parapet – mały ogród, duży efekt

W mieszkaniu można stworzyć prosty, bezpieczny „ogród doniczkowy”:

skrzynki z ziołami (bazylia, mięta, pietruszka),
pelargonie czy surfinie, które łatwo pielęgnować,
niewielkie krzewy lub pomidorki koktajlowe w donicach.

Zadania dla seniora powinny być drobne i powtarzalne: podlewanie, obrywanie suchych liści, przesadzanie z pomocą opiekuna, obserwowanie, czy rośliny „czują się dobrze”. Ważne, by doniczki stały na wysokości wygodnej dla osoby starszej (parapet, stolik, podwyższone skrzynki), tak aby nie wymagały schylania się czy wchodzenia na stołek.

Osiedlowe ogródki i ogrody społeczne

W wielu miastach – w Warszawie, Łodzi, na przedmieściach – powstają ogrody społeczne, w których mieszkańcy wspólnie pielęgnują warzywa, zioła i kwiaty. Dla seniora to świetna forma hortiterapii: może przychodzić na krótszy czas, usiąść na ławce, podlać swoją skrzynkę, porozmawiać z innymi.

Gdy jesteś opiekunem:

sprawdź, czy w okolicy działają ogród społeczny, klub seniora lub parafia z „zieloną inicjatywą”;
zacznij od wizyty „na spokojnie”, bez presji, że senior musi od razu pracować fizycznie;
zaproponuj drobne aktywności: wybór roślin, pomoc przy sadzeniu w podwyższonej skrzyni, podlewanie.

Takie miejsca nie tylko dają kontakt z naturą, ale też uczą współodpowiedzialności za wspólną przestrzeń i wzmacniają poczucie przynależności do społeczności lokalnej.

Kiedy sięgnąć po wsparcie?

Nie zawsze w mieszkaniu da się stworzyć bezpieczną, zieloną przestrzeń – czasem senior jest po ciężkim urazie, ma zaawansowaną demencję albo wymaga intensywnej rehabilitacji. Wtedy pomocne mogą być pobyty w ośrodku, który łączy profesjonalną opiekę medyczno-rehabilitacyjną z dostępem do natury: parku, ogrodu, terenów spacerowych.

Dom Opieki i Rehabilitacji w Pilaszkowie położony jest w otoczeniu historycznego parku, w którym codzienna „zielona terapia” – spacer wśród drzew, praca przy roślinach, terapia zajęciowa na świeżym powietrzu – naturalnie wpisuje się w opiekę nad naszymi podopiecznymi.

Oferujemy pobyty długoterminowe, rehabilitacyjne i krótkoterminowe (wytchnieniowe), tak by senior mógł czerpać z kontaktu z naturą, a rodzina zyskała pewność, że bliska osoba jest w miejscu, gdzie „ogród leczy ciało i duszę”.

NAPISZ DO NAS!